Over GBIF

De Global Biodiversity Information Facility (GBIF) is een in 2001 opgerichte internationale organisatie die zich inzet voor het wereldwijd vrij en makkelijk toegankelijk maken van biodiversiteitdata via het Internet.

Internationaal netwerk

GBIF bestaat momenteel uit meer dan 50 landen en bijna evenzoveel internationale organisaties. Het ledenbestand van GBIF omvat landen en internationale organisaties die in een memorandum van overeenstemming hebben ondertekend dat zij biodiversiteitsgegevens zullen delen en zullen bijdragen aan de ontwikkeling van een efficiënte infrastructuur om die gegevens via Internet beschikbaar te maken.

Waarom is GBIF noodzakelijk?

Beleidsmakers, wetenschappers of geïnteresseerde burgers die in kaart willen brengen welke soorten waar en wanneer voorkomen of voorkwamen, hebben data nodig. Die data zijn er, heel veel, maar vaak beperkt of niet toegankelijk of exclusief toegankelijk voor een beperkte groep gebruikers. Voor goed onderzoek, transparante overheden en initiatieven vanuit de samenleving, is het noodzakelijk om biodiversiteitdata vindbaar en bruikbaar te maken voor grote groepen gebruikers. Al meer dan 10 jaar werkt GBIF aan de infrastructuur die dit mogelijk maakt.

Historie

GBIF komt voort uit de Organisation for Economic Cooperation and Development (OECD). Een specifiek Megascience Forum binnen de OECD concludeerde eind jaren 90 van de vorige eeuw dat er veel kennis en data is vergaard over het voorkomen van soorten planten, dieren en micro-organismen op deze planeet maar dat deze data vaak niet of moeilijk toegankelijk zijn. Dat is een probleem want juist in deze tijd, met klimatologische veranderingen in volle gang en een toenemende druk op de groene reserves van deze aarde, is het noodzakelijk dat juist die biodiversiteitdata optimaal kunnen worden gebruikt. Bovendien verschaffen al die data in combinatie met nieuwe technologische ontwikkelingen een mogelijkheid om een nieuwe vorm van (data)wetenschap te bedrijven, economische onwikkelingen te stimuleren, en kennis snel en makkelijk te delen, tussen arm en rijk, tussen Noord en Zuid, tussen data-eigenaars en datagebruikers.

GBIF is in 2001 officieel opgericht met het hoofdkantoor in Kopenhagen, Denemarken. De Huidige Executive Secretary is Dr. Donald Hobern.

Toegang tot data

Toegang tot biodiversiteitdata is een belangrijk maar ook moeilijk onderwerp. Een echte data-policy is bij veel overheden en onderzoeksinstanties niet aanwezig. Wat nu precies open data zijn en wat niet is vaak ook onduidelijk. Voor GBIF zijn open data ook echt open data, iedereen heeft toegang tot de data zonder restricties. Als data-eigenaren bepaalde data niet willen delen dan kan dat uiteraard, data kunnen worden vertroebeld of helemaal uit een databestand worden verwijderd. Binnen GBIF blijft de data-eigenaar altijd verantwoordelijk voor de eigen data en de volle controle houden over de toegankelijkheid.

GBIF Infrastructuur

GBIF is een typisch Open Access initiatief met een sterke ICT component en de enige internationale eScience data-infrastructuur voor biodiversiteit gerelateerd onderzoek. De afgelopen 10 jaar heeft GBIF een infrastructuur opgebouwd met tools, dataprotocollen en standaarden die het mogelijk maakt data te standaardiseren, registreren, valideren en te publiceren.

Technisch gezien bestaat GBIF uit een gedistribueerd netwerk van databestanden waarbinnen via Portals data kunnen worden gevonden, bewerkt en gebruikt.

Voor Nederland relevante internationale initiatieven en organisaties waar de GBIF infrastructuur wordt gebruikt zijn onder andere:

  • The Food and Agriculture Organization (FAO) van de Verenigde Naties
  • The Ocean Biogeographic Information System (OBIS)
  • Convention on Biological Diversity (CBD) voor het vaststellen van de 2010 en 2020 Biodiversity Targets
  • Convention on Migratory Species (CMS)
  • United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC)
  • GEO BON, het internationale Earth Observation network  

Op Europees niveau wordt de GBIF infrastructuur gebruikt door:

  • Het ESFRI project LifeWatch, opgestart en gecoördineerd door Nederland, beide partijen hebben hun samenwerking vastgelegd in een GBIF – LifeWatch Memorandum of Cooperation
  • Het Europese plant genetic resource netwerk EURISCO

Nationaal GBIF knooppunt: NLBIF

Nederland heeft het GBIF Memorandum of Understanding getekend en zegt daarmee toe om op nationaal niveau de GBIF doelstelling en werkplannen te realiseren via een nationale GBIF Node. Deze Node, de Netherlands Biodiversity Information Facility (NLBIF), is in 2002 door OCW, NWO en de UvA opgericht in de vorm van een stichting.  

Informatie over GBIF

GBIF heeft op http://www.gbif.org/whatisgbif informatie verzameld over GBIF. Ook GBIF heeft een elektronische nieuwsbrief, de GBits, die tweemaandelijks door het GBIF Secretariaat wordt samengesteld, samen met het GBits Science Supplement. U kunt zich inschrijven voor deze nieuwsbrief op de website van GBIF (http://www.gbif.org/newsroom/summary/#signup).